Sztuka widzenia. Nowosielski i inni. Archiwum kuratorki

JERZY NOWOSIELSKI PROLOG

Jerzy Nowosielski, Portret skrzypaczki, 1966, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

  1. Jerzy Nowosielski, Portret kobiety, 1947, olej, tektura, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu
  2. Jerzy Nowosielski, Pływaczka,1959, olej, płótno, Muzeum Narodowe w Warszawie
  3. Jerzy Nowosielski, Krajobraz niebieski, 1975, olej, płótno, kolekcja prywatna
  4. Film Magia Jerzego Nowosielskiego, 1970, reż. Wytwórnia Filmów Oświatowych
  5. Jerzy Nowosielski, Kobiety i samochód, 1968, olej, płótno, Starak Collection
  6. Jerzy Nowosielski, Martwa natura fantastyczna, 1965, olej, płótno, Teresa i Andrzej Starmach
  7. Jerzy Nowosielski, Martwa natura, 1958, olej, płótno, kolekcja prywatna
  8. Jerzy Nowosielski, Martwa natura, 1986, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu
  9. Jerzy Nowosielski, Dziewczyna, lata 50. XX w., olej, tektura naklejona na płótno, Starak Collection
  10. Jerzy Nowosielski, Opuszczona cerkiew,1962, olej, płótno, Muzeum Narodowe w Warszawie

SURREALIZM

Jerzy Nowosielski, Półakt, 1978, akryl, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

1.Erna Rosenstein, Meduza kosmosu, 1976, olej, płótno
Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

2.Erna Rosenstein, Lusterko, 1951, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

3.Zofia Gutkowska, Kompozycja abstrakcyjna, 1948, litografia barwna, papier, kolekcja prywatna

1.Władysław Hasior, Czas robi swoje, 1987, asamblaż, Muzeum im. Jacka Malczewskiego
w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

2.Marian Bogusz, Przesłonięte oczy, 1947, tusz, papier, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

3.Kazimierz Mikulski, bez tytułu, niedatowany, tusz, gwasz, papier, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

4.Zbigniew Makowski, Donatello, 1983, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

1.Maria Anto, Autoportret podwójny, 1973, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

> Film o obrazie i artystce z udziałem jej córki artystki Zuzanny Janin

2.Zbigniew Warpechowski, Domek jednorodzinny, 1968, olej, płótno, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu


CIAŁO UJARZMIONE, CIAŁO WYZWOLONE cz.1

1.Jerzy Nowosielski, Akt, 1979, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu,
depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

2.Jerzy Nowosielski, Striptease, 1967, olej, płótno, Kraków, Muzeum Narodowe w Krakowie

3.Jerzy Nowosielski, Akt z lustrem, 1974, akryl, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu

4.Jerzy Nowosielski, Akt z lustrem, 1977, olej, płótno, kolekcja prywatna

5.Jerzy Nowosielski, Akt z pejzażem, 1969, olej, płótno, Muzeum Narodowe w Warszawie

1.Jerzy Nowosielski, Kobieta, ok. 1950, ołówek, papier, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

2.Jerzy Nowosielski, Akt, 1976, tusz, papier, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

3.Jerzy Nowosielski, Akt, 1991, tusz, piórko, Radom, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

4.Jerzy Nowosielski, Akt, 1991, tusz, piórko, papier, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

CIAŁO UJARZMIONE, CIAŁO WYZWOLONE cz.2

1.Maria Pinińska-Bereś, Czy kobieta jest człowiekiem?, 1972, masa klejowo-papierowa, akryl, sklejka, szkło, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

2. Maria Pinińska-Bereś, Stół II – Uczta, 1968, technika własna, drewno, płótno, ołówek,
kredka, papier mâché, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum
Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

Teresa Pągowska, Tryptyk / 1, 1976/1977, olej, tempera, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

1. Jadwiga Sawicka, Bluzka damska, 1997, olej, płótno, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radom

2.Kazimierz Mikulski, Tej nocy świeciły księżyce, 1982, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu


REALIZM I ESCHATOLOGIA

1.Jerzy Nowosielski, Martwa natura, 1954, olej, płótno, kolekcja prywatna

2.Jerzy Nowosielski, Dwie kobiety z martwą naturą, 1977, olej, płótno, kolekcja prywatna

3.Jerzy Nowosielski, Egzekucja, 1949, olej, płótno, Muzeum Narodowe w Krakowie

4.Jerzy Nowosielski, Beatrix Cenci, 1950, olej, płótno, Warszawa, Starak Collection

5.Jerzy Nowosielski, Dwie kobiety w ciemności, 1973, olej, płótno, Muzeum Narodowe w Warszawie

6.Jerzy Nowosielski, Antygona. Teatr Powszechny w Warszawie, Zakłady Offsetowe, Polska, 1984, offset barwny, papier, Muzeum Plakatu w Wilanowie, oddział Muzeum Narodowego w Warszawie

7.Jerzy Nowosielski, Villa dei Misteri, 1982, akryl, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

1.Rajmund Ziemski, Pejzaż 12/62, 1962, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu

2.Jonasz Stern, Kompozycja błękitna, 1978, akryl, tempera, kolaż, płótno na płycie pilśniowej, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

3.Jadwiga Maziarska, Nie ma przystani,1956, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

1.Tadeusz Kantor, Wielopole – Wielopole, 1980
gwasz, olej, kolaż, płyta pilśniowa, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

2. Tadeusz Brzozowski, Skakanka, 1947, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

3. Danuta Urbanowicz, Epitafium, 1961, kolaż, blacha, skóra, płótno, papa, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu

4. Stanisław Fijałkowski, Nachtengel / Anioł nocy, 1970, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

1.Henryk Błachnio, Czarny dzień, 1975, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu

2.Eugeniusz Mucha, Huśtawka, 1977, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

3.Jerzy Krawczyk, Kompozycja przestrzenna – Bez znaczenia, 1966
olej, płótno, Radom, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

Zbylut Grzywacz, Porwanie Europy II, 1978, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

1.Edward Dwurnik, Jestem Chrystus z cyklu Sportowcy, 1979, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

> Film o artyście Edwardzie Dwurniku i jego obrazie z udziałam jego córki artystki Poli Dwurnik

2.Ewa Kuryluk, Piotr 2, 1978, akryl, surówka bawełniana, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

1.Łukasz Korolkiewicz, Zbawienna nicość, 1981, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

2. Jacek Sempoliński, Eli, Eli Lamma Sabachthani, 1981, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu

3.Stanisław Dróżdż, między, 1994, technika własna, szkło, folia, farba, drewno, sklejka, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

4.Tomasz Tatarczyk, Czarne wzgórze, 1990, olej, płótno, Mazowieckie Centrum Sztuki
Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

5.Włodzimierz Pawlak, Dziennik B, detal 510–565, 1988, tektura, gablota oszklona, kolaż,
Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

1.Aldona Mickiewicz, Spód, 1994–1996, olej, płótno, Mazowieckie Centrum Sztuki
Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

Aldona Mickiewicz, Skrzydła, kamień, 1998, olej, płótno, Radom, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

2,3.Piotr Kurka, Kij, 2014, instalacja; szkło, silikon, żywica epoksydowa, filc, czarne lustro, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

Leszek Lewandowski, Iluzja przestrzeni, 2018, technika własna, sklejka, lampy, lustro,
Radom, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

Do tej części wystawy skomponowany został dzwięk autorstwa Jarosława Sadowskiego.


ABSTRAKCJA

1.Jerzy Nowosielski, Wnętrze z widokiem na morze, 1978, olej, płótno, kolekcja prywatna

2.Jerzy Nowosielski, Górska droga, 1960, olej, płótno, Muzeum Narodowe w Warszawie

3.Jerzy Nowosielski, Białe miasto, 1964, olej, płótno, Warszawa, Starak Collection

4.Jerzy Nowosielski, Abstrakcja, 1974, akryl, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

5.Jerzy Nowosielski, Kompozycja, 1956, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

1.Maria Jarema, Penetracje III, 1957, monotypia, tempera, papier naklejony na płótno; Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

2.Jonasz Stern, Kompozycja II, 1951 (?), tempera, olej, papier naklejony na karton; Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu

3.Tadeusz Kantor, Kompozycja 21.07.1963, technika mieszana, papier, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

4.Jan Tarasin, Zapis – Magazyn, 1978, akryl, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

5.Jerzy Tchórzewski, Przestrzeń, 1963, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

1.Alfred Lenica, Kopulacja, 1962, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu

2.Jan Berdyszak, Rozłożysta, 1965, stal naspawana i spawana; 59 ×162 × 58 cm
Radom, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia”

1.Jerzy Skarżyński, Niepodzielne szczęście, 1966, technika własna, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu

2.Jerzy Skarżyński, Podzielona przyjaźń, 1967, technika własna, tektura, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu

3. Alfred Lenica, Obłąkane zbiegowisko, 1965, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

1.Tadeusz Brzozowski, Szwestra, 1979, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

2.Tadeusz Brzozowski, Razura, 1982, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

3.Jadwiga Maziarska, bez tytułu,1985, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

4.Janina Kraupe-Świderska, Medytacje symfoniczne, 1998, linoryt barwny, papier,
Radom, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu


1.Tomasz Ciecierski, bez tytułu, 2002–2008, technika mieszana, płótno, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

2.Kajetan Sosnowski z cyklu Układy równowartościowe, 1980, juta wielobarwna, obraz szyty,
Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

3.Leon Tarasewicz, bez tytułu, 1993, olej, płótno, Mazowieckie Centrum Sztuki
Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

Tomasz Ciecierski na wystawie „Sztuka widzenia. Nowosielski i inni” przed swoim obrazem ze zbiorów Mazowieckiego Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu, 4.01.2024

1.Marian Bogusz, Homage dla Kazimierza Malewicza w 100. rocznicę urodzin, 1978, akryl, blacha aluminiowa, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

2.Ryszard Winiarski, Gra 10 × 10 – przebieg gry przypadkowy /losowany/ 1, 1978
akryl, ołówek, płótno, Radom, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu,
depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

3.Ryszard Winiarski, Trzynasta gra 10 × 10, 1978, akryl, ołówek, płótno,
Radom, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

4.Ryszard Winiarski, Czternasta gra 10 x 10, 1978, akryl, ołówek, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu

1.Stefan Gierowski, Obraz CCCLXI, 1976 olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu

2.Stefan Gierowski, Obraz CCCCLXVIII, 1980, olej, płótno; Radom, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu

3.Aleksandra Jachtoma, Fial, 1978
olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

1.Henryk Stażewski, Relief nr 29, 1973, akryl, relief, blacha, płyta pilśniowa, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu”

2.Henryk Stażewski, Relief nr 6, 1971, akryl, olej, płyta pilśniowa, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu
(największy)

3.Henryk Stażewski, nienumerowany, 1980, akryl, płyta pilśniowa, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu

4. Wojciech Fangor, M 39, 1973, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu,
depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

Wojciech Fangor, M 18, 1968, olej, płótno, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu

Notki biograficzne artystek i artystów prac prezentowanych na wystawie niżej pod linkami do medialnych i prasowych not o wystawie.


PRZESTRZEŃ DZIAŁAŃ TWÓRCZYCH

POKÓJ WYCISZENIA

SIEŃ GŁÓWNA

Józef Nowak, Jerzy Nowosielski, 2018, drewno topolowe, własność artysty, depozyt w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu


(…) Chciałabym serdecznie podziękować Pawłowi Witkowskiemu, kuratorowi wystawy ze strony Mazowieckiego Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu. Wspólna praca nad nią była dla mnie niezwykłą i inspirującą przygodą.
Pragnę też złożyć podziękowania wszystkim autorkom i autorom tekstów publikowanych w niniejszym katalogu, zwłaszcza dr Krystynie Czerni i Paulinie Olszewskiej, których eseje pogłębiły merytorycznie wątki i narracje zasygnalizowane na wystawie.
Podziękowania składam Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, Muzeum Narodowemu w Warszawie, w tym Muzeum Plakatu w Wilanowie, Muzeum Narodowemu w Krakowie, STARAK COLLECTION, Galerii Starmach oraz prywatnym kolekcjonerom, użyczone przez nich prace w sposób znaczący dopełniły bowiem główny zamysł wystawy.
Szczególne podziękowania kieruję do dyrekcji dwóch instytucji współorganizujących ekspozycję, tj. Zamku Królewskiego w Warszawie – Muzeum: prof. Wojciecha Fałkowskiego, Ziemowita Koźmińskiego i Magdaleny Romańskiej oraz Mazowieckiego Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu: Włodzimierza Pujanka i Łukasza Rudeckiego, a także do wszystkich koleżanek i kolegów ze wspomnianych instytucji, którzy wiedzą, doświadczeniem i zaangażowaniem wspierali powstanie tej wystawy.

Powyżej fragment mojego tekstu Wprowadzenie z publikacji towarzyszącej wystawie wydanej przez wydawnictwo zamkowe Arx Regia, pod czujnym okiem redaktor prowadzącej Moniki Baranowskiej.


Kuratorzy wystawy: od prawej Paweł Witkowski / Mazowieckie Centrum Sztuki Współćzesnej „Elektrownia” w Radomiu i Monika Przypkowska / Zamek Królewski w Warszawie, wernisaż wystawy 4.12.2023
Kuratorzy wystawy oraz Paweł Martosz komisarz wystawy / Zamek Królewski w Warszawie, wernisaż wystawy 4.12.2023
Na zdjęciu od lewej Kaja Nosal, Anna Wręga Studio Projektowe ONTO Studio: oraz Monika Przypkowska kuratorka wystawy, fot. Rafał Kłos

Wernisaż wystawy 4 grudnia 2023, fot. Jan Przypkowski


Wykłady online towarzyszące wystawie/organizacja dr Ewa Włoch, realizacja Grzegorz Grzegorzek

  • 20 grudnia 2023 r. >  Jerzy Nowosielski. Widzenie sztuki. Prowadzący: Przemysław Głowacki / historyk sztuki, blog artdone
  • 10 stycznia 2024 r. > Ciało ujarzmione, ciało wyzwolone. Nowosielski i inni. Prowadząca: Monik Przypkowska / Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum 
  • 21 lutego 2024 r. > Abstrakcja w roli głównej. Prowadząca Paulina Olszewska / historyczka sztuki, kuratorka

  • Królewskie sekrety odcinek programu poświęcony wystawie „Sztuka widzenia. Nowosielski i inni”, autorką cyklu jest Beata Bajkiewicz, TVP3 Warszzawa 26.01.24 17:30:39

  • Sztuka w kadrze, O obrazie „Portret skrzypaczki” Jerzego Nowosielskiego opowiada Monika Przypkowska, kurator wystawy; autorką cyklu jest Beata Bajkiewicz, TVP3 Warszawa 20.02.24 17:53:52


O WYSTAWIE W MEDIACH / wybór:

PRASA:

Wybrane recenzje w mediach społecznościowych:


Linki do informacji o wystawie na stronie internetowej Zamku Królewkiego w Warszawie:

> SZTUKA WIDZENIA. NOWOSIELSKI I INNI

> PROGRAM EDUKACYJNY TOWARZYSZĄCY WYSTAWIE „SZTUKA WIDZENIA. NOWOSIELSKI I INNI”

> PROGRAM WYKŁADÓW ONLINE DO WYSTAWY: „SZTUKA WIDZENIA. NOWOSIELSKI I INNI”


Notki biograficzne artystek i artystów w kolejności alfabetycznej / na podstawie materiałów nadesłanych przez Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu:

Maria Anto (Antoszkiewicz) 1936–2007 malarka, autorka portretów indywidualnych i zbiorowych, przedstawień zwierząt, scen alegorycznych i krajobrazów. Jej sztuka oscyluje pomiędzy surrealizmem, malarstwem fantastycznym i prymitywnym. Porównywana do Fridy Kahlo, Yves’a Tanguy, Maxa Ernsta, Giorgia de Chirico i Henriego Rousseau. W jej twórczości odbiły się lęki i trauma z czasów dzieciństwa spedzonego w okupowanej Warszawie, śmierci najbliższych oraz ocalenia z transportu do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. 1954–1960 – studiowała na Wydziale Malarstwa w ASP w Warszawie. 1963 r. – brała udział w Biennale w São Paulo. 1966 r. – pierwsza wystawa indywidualna w Zachęcie W latach 70. związana z galerią Cortina w Mediolanie. Animatorka życia artystycznego w czasie stanu wojennego, w jej domu i pracowni odbywały się wystawy i spotkania nieoficjalnego obiegu. 2016/2017 r. pośmiertna wystawa retrospektywna prac artystki r. w Zachęcie koncentrująca się na jej twórczości z lat 60. i 70. XX w., kurator Michał Jachuła.

Jan Berdyszak (1934–2014) – rzeźbiarz, malarz, grafik, autor instalacji, scenograf, teoretyk sztuki, pedagog, związany z Państwową Wyższą Szkołą Sztuk Plastycznych w Poznaniu, gdzie pracował od 1965 r. W swojej twórczość skupiał się na zagadnieniach przestrzeni. Autor cyklu Koła podwójne (1962-64) zrywającego z tradycyjnym sposobem konstruowania obrazu. W 1965 r. jego Obraz strukturalny z otworem III, który wyznaczył etap poszukiwań wiążących się z wprowadzeniem do obrazu przestrzeni rzeczywistej. W dekadzie lat 70 Berdyszak koncentrował się na pojęcia sacrum, czasoprzestrzeni i nieskończoności nawiązując m.in. do kultury Wschodu.

Henryk Błachnio (1922–2013) – malarz, rysownik, rzeźbiarz. W latach 1946–1954 studiował na Wydziale Malarstwa ASP w Warszawie. W 1955 r. uczestniczył Ogólnopolskiej Wystawie Młodej Plastyki Przeciw wojnie, przeciw faszyzmow w warszawskim Arsenale. Przynależność do formacji „arsenałowców”, kierujących się w sztuce przesłankami moralnymi, potwierdził również w kolejnych etapach kariery, uczestnicząc w spotkaniach i wspólnych wystawach tego kręgu. W 1961 r. odbyła się jego pierwsza wystawa indywidualna w Galerii Sztuki Współczesnej w Warszawie. Z własnego wyboru dystansował się wobec bieżącego życia artystycznego, wystawiał niewiele. Wziął udział w kilkudziesięciu wystawach zbiorowych i kilku indywidualnych.  Tworzył kompozycje figuratywne, symboliczne, eschatologiczne, często wykorzystując klasyczne motywy architektoniczne.

Marian Bogusz (1920–1980) –malarz, rysownik, rzeźbiarz, scenograf. W czasie wojny trafił do obozu w Mauthausen. W latach 1946-1948 studiował w Warszawskiej ASP. Od 1947r. współdziałał z warszawskim klubem Młodych Artystów i Naukowców. Przyczynił się do organizacji trzech Wystaw Sztuki Nowoczesnej (Kraków 1948-49, Warszawa 1957 i 1959). W okresie socrealizmu wycofał się z życia artystycznego ograniczając swoją aktywność do działań na polu scenografii i wystawiennictwa. Pod koniec 1954 r. wraz z Andrzejem Zaborowskim, Zbigniewem Dłubakiem, Barbarą Zbrożyną i Kajetanem Sosnowskim założył Grupę 55, która w założeniu miała się przeciwstawić Arsenałowi. Jej głównym postulatem było stosowanie metafory plastycznej, wspólnym elementem z pracami Arsenału było odcięcie się od estetyki koloryzmu. Charakterystycznymi elementami dla malarstwa było operowanie dużymi płaszczyznami jednolitych barw, kontrastowe zestawianie, trójwymiarowość przedmiotów z jednoczesnym uproszczeniem form, monumentalny i zarazem odrealniony charakter obrazów. Od 1956 r. współorganizował galerię sztuki współczesnej Krzywe Koło działającej w warszawskim Staromiejskim Domu Kultury. W latach 60. zajął się malarstwem materii koncentrując się na wartościach czysto plastycznych, przy czym interesowała go głównie faktura i barwa. Wyeliminował wątki metaforyczne i elementy aluzyjności, koncentrował się na autonomicznych wartościach dzieła sztuki, głównie jego fakturze i poszukiwaniach kolorystycznych, dokumentujących umiejętność wydobywania z plamy barwnej licznych niuansów. Część prac tego okresu charakteryzuje się reliefową strukturą, która umożliwiała uzyskanie dodatkowych efektów optycznych. Późniejszym realizacjom Bogusza patronowały koncepcje Władysława Strzemińskiego. Abstrakcyjne kompozycje z lat 70-tych były próbą syntezy wcześniejszych realizacji z koncepcją kompozycji opartych na klasycznych geometrycznych podziałach. Jego eksperymenty z przestrzenią malarską osiągnęły pełny wyraz w kompozycjach malowanych na aluminiowych blachach. Wspólnie z Jerzym Fedorowiczem zainicjował I Plener Koszaliński w Osiekach (1963). W 1965 r. współorganizował I Biennale Form Przestrzennych w Elblągu i Lubelskie Spotkania Plastyczne (1976–1978). Był uczestnikiem Sympozjum Plastycznego Wrocław ’70.

Tadeusz Brzozowski (1918–1987) malarz, rysownik, scenograf, pedagog, zajmował się także malarstwem ściennym, witrażem i projektowaniem tkanin. Od 1936 r. studiował malarstwo w ASP w Krakowie, w latach 1940–1942 kontynuował naukę w Kunstgewerbeschule. W czasie okupacji związany z Podziemnym Teatrem Niezależnym Tadeusza Kantora. Do 1948 r. wystawiał z Grupą Młodych Plastyków, od 1957 był członkiem Grupy Krakowskiej. W 1954 r. przeprowadził się do Zakopanego i rozpoczął pracę w Szkole Kenara. W 1955 r. wziął udział w wystawie „Dziewięciu” obok Marii Jaremy, Tadeusza Kantora, Jadwigi Maziarskiej, Kazimierza Mikulskiego, Jerzego Nowosielskiego, Erny Rosenstein, Jerzego Skarżyńskiego, Jonasza Sterna. Należał do międzynarodowego ugrupowania Phases, skupiającego twórców zainteresowanych malarstwem inspirowanym surrealizmem oraz abstrakcją niegeometryczną. W początkowym okresie tworzył obrazy figuratywne, zainspirowane surrealizmem, formalnie bliskie malarstwu materii i sztuce informel. Ukazując zwykłych ludzi w otoczeniu zgrzebnych przedmiotów, nadawał im rangę egzystencjalnych symboli. W póżniejszym okresie tworzył malarstwo abstrakcyjno-ekspresjonistyczne bliskie eschatologii i sferze sacrum z archaizującymi tytułami o „galicyjskiej” proweniencji („Meszt”, 1970; „Papagaje i perokety”, 1975). Reprezentował Polskę na Biennale w Sao Paulo (1959, 1975) i Biennale w Wenecji (1962). W 1997 r. retrospektywna wystawa obrazów i rysunków artysty w warszawskim Muzeum Narodowym.

Tomasz Ciecierski (ur. 1945) – malarza, rysownik, fotograf-amator, auto portrecista, pejzażysta, dokumentalista, podróżnik. Absolwent warszawskiej ASP w  Warszawie, dyplom uzyskał w 1971 r. W latach 1972–1985 pracował na macierzystej uczelni. W jego wczesnych obrazach można znaleźć odniesienia do historii malarstwa europejskiego (m.in. renesansowego, futurystycznego), głównym zagdnieniem był właśnie autotematyzm malarstwa, refleksja nad jego istotą. Pod wpływem sztuki konceptualnej lat 70. jego sztuka jak sam mówi zyskała rodzaj równawagi między instynktem a myślą. W latach 80. artysta zrezygnował z narracyjnego i figuratywnego sposobu obrazowania. Zaczał tworzyć pejzaże, redukując je do granic abstrakcji. Rezygnując z tradycyjnego podejścia do obrazu, zaczął tworzyć reliefowe kompozycje, składające się z nakładanych na siebie warstw, własnych małych olejnych obrazków, potem pocztówek, fotografii, rysunków. Te kompozycje wywodzą się z rzeczywistości ale ich patchworkowa struktura wynikająca z braku jednego punktu widzenia, wielości kadrów i mnogości nakładających się na siebie przedstawień jest strategią artystyczną obliczoną na stworzenie mentalnych map wysyconych wspomnieniami artysty i jego emocjami. Artysta współpracuje z Galerią Foksal w Warszawie, Wetering Galerie w Amsterdamie i Galerie Hansa Strelow w Düsseldorfie. W 1999 r. otrzymał Nagrodę im. Jana Cybisa. W 2005 r. odznaczony został Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Stanisław Dróżdż (1939–2009) – twórca poezji konkretnej, instalacji. W latach 1959–1964 studiował filologię polską na Uniwersytecie Wrocławskim. Zadebiutował wierszami tradycyjnymi w 1964 r., a w 1967 r. zaczął pisać pierwsze teksty konkretne. Prace te od początku określał autorskim terminem „pojęciokształty”. Nieustannie powracał w nich do problematyki czasu i przemijania. Związał się ze środowiskiem plastycznym Wrocławia, gdzie przyjęto go do Związku Polskich Artystów Plastyków. W 2001 r. został laureatem Nagrody Fundacji Nowosielskich. W 2003 r. reprezentował Polskę na Biennale w Wenecji.

Edward Dwurnik (1943–2018) –malarz i grafik, studiował malarstwo w ASP w Warszawie, dyplom w 1970 r., twórca rozbudowanych cykli malarskich (rejestr artysty podaje 3,5 tys. obrazów, 10 tys. rys.) Punktem przełomowym była dla niego kielecka wystawa Nikifora z 1965 r. , od wykonanego wówczas „Rysunku nr 1” z 13 czerwca 1965 r. artysta datował swoją twórczość. Charakterystyczne są jego: dosadny realizm, prymitywizm, antyestetyzm, groteska. Od 1966 r. zaczął tworzyć swój najliczniejszy cykl „Podróże autostopem”, którego bohaterami są widziane z lotu ptaka konkretne polskie miasta ale nie są one wierne rzeczywistej topografi. Pojawiają się tu „idole” – pomniki-głowy, symbolizujące totalitaryzm. Kompozycje charakteryzuje horro vacui są one połączeniem dokumentu i malarstwa symbolicznego. W latach 70. powstają cykle „Robotnicy” (1975-1991) i „Sportowcy” (1972-1992), który zapewnił mu miano malarza codzienności PRL-u. „Sportowcy” to palacze popularnych wówczas papierosów „Sportów”, ale też „mistrzowie w dyscyplinie przepychania się łokciami”. Cykl to katalog peerelowskich typów ludzkich – inżynierów, rolników indywidualnych, pijaków uwikłanych w powszechność okrucieństwa, normalność zła, zaślepienie nietolerancji i bezsilność. Jego obrazy odzwierciedlały zachodzące w Polsce wydarzenia. W kontynuacji cyklu „Sportowcy” w latach 80. pojawiły się nowe typy ludzkie, np. „człowiek podziemny”. W 1981 r. w cyklu „Warszawa” Dwurnik przedstawił proroczą wizję stanu wojennego, w zimowej scenerii pustycj ulic stolicy namalowął wrony, zasieki, czołgi. Nazwę cyklu skojarzono z grottgerowska „Warszawą” i powstaniem styczniowym. W latach 80 czas trudny uwikłania się artysty w związki z władzą komunistyczną co umożliwiało mu wyjazdy zagraniczne ale też czas dalszego tworzenia obrazów stojących w kontrze do nurtu oficjalnego. Współpracuje z krakowską Galerią Zderzak 1992-1995 to tzw. błękitny> cykl „Niebieskie miasta” z europejskimi metropoliami. Po 2000 r. zainteresował się malarstwem abstrakcyjnym.

Wojciech Fangor (1922–2015) – malarz, grafik, plakacista, rzeźbiarz. Studiował w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie następnie wykładał w latach 1954–1961. Od 1961 r. tworzył za granicą. W 1958 r. był autorem Studium przestrzeni pierwszego w sztuce światowej environment.  Od 1958 do 1973 r. malował obrazy „koła”, „fale”, „ameboidalne”, dzięki którym stał się znany i rozpoznawalny na całym świecie. Był autorem koncepcji „pozytywnej przestrzeni iluzyjnej” i jednym z najoryginalniejszych twórców op-artu. Jego prace wystawiano w Nowym Jorku w Museum of Modern Art w 1965 r. oraz Solomon R. Guggenheim Museum w 1964 i 1970 r.

Stanisław Fijałkowski (1922–2020) –malarz, grafik. W latach 1946–1951 studiował w łódzkiej Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych. W początkowym okresie twórczości nawiązywał do doświadczeń impresjonizmu, w końcu lat 50. przeżył fascynację informelem, wnosząc do swojej twórczości treści ezoteryczne. Jeden z przedstawicieli grupy łódzkich awangardzistów należących do tzw. kręgu Strzemińskiego. W 1990 r. został uhonorowany prestiżową Nagrodą im. Jana Cybisa, a w 2002 r. – tytułem doctora honoris causa Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi.

Stefan Gierowski (1925–2022) – malarz, rysownik. Kończył studia w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Równolegle studiował historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1949 r. związany z Warszawą, w latach 1956–1961 współpracował z Galerią Krzywe Koło. W latach 1962–1996 pracował w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, pełnił funkcję dziekana Wydziału Malarstwa. W latach 80. związany z kręgiem kultury niezależnej. W 1980 r. otrzymał Nagrodę im. Jana Cybisa. Jego malarstwo – określane jako „abstrakcja autonomiczna” – skoncentrowane było na działaniu koloru. Narracje kompozycji mają charakter emocjonalny, medytacyjny, zawierają także refleksje teoretyczne na temat malarstwa.

Zofia Gutkowska (Nowosielska) (1922–2003) – malarka, scenograf. W 1940 r. W 1940 r. rozpoczęła naukę w Staatliche Kunstgewerbeschule Krakau. W czasie okupacji poznała i wyszła za mąż za Jerzego Nowosielskiego. w latach 1945–1949 kontynuowała studia na Wydziale Malarstwa w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W 1948/49 wzięła udział w I Wystawie Sztuki Nowoczesnej. W latach 1951–1953 studiowała scenografię, w 1953 obroniła dyplom wykonany pod kierunkiem prof. Karola Frycza. Współpracowała jako scenograf z teatrami lalkowymi w Krakowie, Łodzi i Gdańsku. Zajmowała się też ilustracją książkową.

Zbylut Grzywacz (1939–2004) – malarz, grafik, rzeźbiarz. W latach 1957–1963 studiował na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, dyplom uzyskał w 1963 r. Od 1972 r. pracował na macierzystej uczelni, a w 1991 r. został jej profesorem. W 1966 r. wspólnie z Maciejem Bieniaszem, Jackiem Waltosiem i Leszkiem Sobockim i Barbarą Skąpską założył grupę Wprost. Jego wczesna twórczość pozostawała pod wpływem Francisa Bacona z charakterystycznymi deformacjami i przerysowaniami, później stosował bardziej realistyczne środki wyrazu, by wrócić do tematyki aktu kobiecego, malując ciała napiętnowane bliznami, szramami.

Władysław Hasior (1928–1999) – rzeźbiarz, malarz, scenograf. W latach 1947–1952 uczył się w Państwowym Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem, następnie do 1958 r. studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W 1959 r. otrzymał stypendium francuskiego ministra kultury; studiował w pracowni rzeźbiarza Ossipa Zadkine’a w Paryżu. Od 1957 r. wystawiał indywidualnie oraz brał udział w wystawach zbiorowych w kraju i za granicą. W swojej twórczości sięgał do symboli i figur archetypicznych, którym nadawał współczesne treści i znaczenia. Pod względem formalnym nawiązywał do surrealizmu, nowego realizmu i wytwórczości o charakterze ludowym. Uznawany jest za prekursora polskiego pop-artu.

Aleksandra Jachtoma (ur. 1932) – malarka. Studia kończyła w krakowskiej, a następnie w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Dyplom z wyróżnieniem otrzymała w 1958 r. Była członkinią warszawskiej grupy Rekonesans założonej w 1963 r. Matematyczny rygor jej obrazów łagodzą rozwiązania barwne i świetlne, nadające kompozycjom charakter poetycki i kontemplacyjny. W 1987 r. otrzymała Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki za całokształt twórczości. Laureatka Nagrody im. Jana Cybisa (2003).

Maria Jarema (1908–1958) – malarka, rzeźbiarka, scenografka. W latach 1929–1935 studiowała w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w pracowni Xawerego Dunikowskiego. W 1932 r.  została członkinią lewicowej Krakowskiej. Współpracowała jako scenografka i aktorka z Teatrem Cricot, założonym przez jej brata Józefa Jaremę, po wojnie współtworzyła z Tadeuszem Kantorem Teatr Cricot 2. W okresie poprzedzającym wybuch wojny uprawiała przede wszystkim twórczość rzeźbiarską, łączoną przez krytyków m.in. z unizmem Strzemińskiego. W swoim malarstwie powojennym podnosiła motywy fantastyczne i postaci ludzkiej, a następnie zagadnienia: przestrzeni, rytmu i ruchu, łącząc tradycje ekspresjonizmu i konstruktywizmu. W 1949 r. opracowała własną technikę artystyczną, której podstawą była monotypia i tempera. Wystawiała w kraju i za granicą m.in. na XXIX Biennale w Wenecji.

Tadeusz Kantor (1915–1990) – malarz, reżyser, scenograf. W latach 1934–1939 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W czasie okupacji założył Podziemny Teatr Niezależny. Był współtwórcą Grupy Młodych Plastyków, skupiającej krakowskich młodych artystów. W 1955 r., nawiązując do przedwojennego Teatru Artystów Cricot, założył wraz z Marią Jaremą i Kazimierzem Mikulskim Teatr Cricot 2. W 1957 r. z innymi artystami reaktywował Grupę Krakowską. Z jego inicjatywy powstała również Galeria Krzysztofory. Tworzył w nurcie informel, dadaizmu i konceptualizmu. Od początku lat 60. realizował swoją autorską ideę asamblaży. Od roku 1965 przeprowadzał szereg akcji artystycznych i happeningów. Współpracował m.in. z Galerią Foksal w Warszawie.

Piotr Kurka (ur. 1958)rzeźbiarz. Ukończył ASP w Poznaniu. W latach 1984–1983 wystawiał z grupą Koło Klipsa, którą współorganizował. Związany był w tym czasie z Galerią „Wielka 19” w Poznaniu. Uczestniczył w najważniejszych wystawach ruchu nowoekspresjonistycznego w Polsce. W latach 90. włączał w swe realizacje multimedia. Jest laureatem stypendiów i nagród, m.in. stypendium Pollock-Krasner Foundation (1992), Fundacji Kościuszkowskiej (1995), Rockefeller Foundation (1999). Profesor zwyczajny, kierownik Pracowni Działań Intermedialnych na Wydziale Komunikacji Multimedialnej. Był również dyrektorem artystycznym wystawy Art Poznań 2004.

Ewa Kuryluk (ur. 1946) –malarka, rysowniczka, historyczka sztuki, pisarka. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Historię sztuki ukończyła na Uniwersytecie Jagiellońskim. Współzałożycielka grupy Śmietanka (1977) oraz ruchu O poprawę. Pod koniec lat 70. porzuciła hiperrealistyczne malarstwo. Zaczęła wykonywać rysunki na bawełnianych i jedwabnych chustach, które rozwieszane i drapowane przez nią w różnych miejscach tworzą niepowtarzalne instalacje. Z okresu przejściowego pochodzi m.in. jej wizerunek Piotr 2 ukazujący rysy bliskiego artystce brata cierpiącego na chorobę psychiczną.

Korolkiewicz Łukasz Korolkiewicz (ur. 1948) malarz. W latach 1965–1971 studiował w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Dyplom uzyskał w pracowni Stefana Gierowskiego. Od 1980 r. jest wykładowcą (od 1996 r. profesorem) na Wydziale Wzornictwa Przemysłowego macierzystej uczelni. W latach 70. XX w. z Andrzejem Bielawskim i Ewą Kuryluk tworzył grupę Śmietanka, był również zaangażowany w ruch artystyczny O poprawę. Artysta, podobnie jak hiperrealiści, posługuje się w swojej twórczości fotografią. W 1991 r. otrzymał Nagrodę im. Jana Cybisa.

Janina Kraupe-Świderska (1921–2016) – malarka. W 1938 r. rozpoczęła studia w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W latach 1940–1942 studiowała w Staatliche Kunstgewerbeschule Krakau, a w 1945 r. – ponownie w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie od 1948 r. uczyła malarstwa sztalugowego i monumentalnego. Współzałożycielka Podziemnego Teatru Niezależnego Tadeusza Kantora. Należała do Grupy Młodych Plastyków i II Grupy Krakowskiej. W jej barwnych lirycznych strukturach pojawiały się elementy kosmiczne, astrologiczne, liternicze. Źródłem inspiracji pozostawała muzyka i ezoteryka.

Jerzy Krawczyk (1921–1969) – malarz. W 1938 r. otrzymał w swoim rodzinnym mieście stypendium twórcze, co pozwoliło mu wyjechać na dalsze studia do Wiednia. W czasie wojny przebywał w obozie jenieckim w Dortmundzie. Studiował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Łodzi. Od 1947 r. do końca życia pracował jako rysownik w Zakładzie Anatomii Prawidłowej łódzkiej Akademii Medycznej. Początkowo tworzył w duchu postimpresjonizmu, socrealizmu, a po 1955 r. – w konwencji tradycyjnego realizmu, który sam określał jako przestrzenny. W swojej twórczości odwoływał się do przeżyć z okresu II wojny światowej oraz przeżyć obozowych. Był członkiem Grupy Malarzy Realistów. W 1967 r. reprezentował Polskę na Biennale w São Paulo.

Leszek Lewandowski (ur. 1960)twórca instalacji, obiektów. Absolwent katowickiego Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (1988). Jego prace łączą w sobie tradycje sztuki kinetycznej, op-artu i abstrakcji geometrycznej, poddając analizie sposób ludzkiego widzenia i postrzegania. Oprócz działalności artystycznej zajmuje się również promocją sztuki i animacją życia kulturalnego.

Alfred Lenica (1899–1977) – malarz. Podjął studia na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego, równolegle studiował muzykę w Konserwatorium Muzycznym i uczył się w Prywatnym Instytucie Sztuk Pięknych. Kontakt z krakowskim środowiskiem artystycznym skupionym wokół Tadeusza Kantora zaowocował pogłębieniem zainteresowań malarza awangardą. W 1947 r. został współzałożycielem poznańskiej grupy 4F+R (forma, farba, faktura, fantastyka + realizm). W 1948 roku wziął udział w I Wystawie Sztuki Nowoczesnej w Krakowie. W okresie socrealizmu realistycznego stosowł sie do oficjalnych wytycznych malując takie kompozycje jak Młody Bierut wśród robotników czy Pstrowski i towarzysze. Od 1955 wyklarował się ostatecznie styl malarski Alfreda Lenicy, który był połączeniem taszyzmu, surrealizm informelu i drippingu.

Zbigniew Makowski (1930–2019) – malarz, rysownik. W latach 1950–1956 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W 1962 r. związał się ze środowiskiem francuskich surrealistów. W swoich erudycyjnych kompozycjach łączył cyfry, litery, formy geometryczne, przedmioty, postacie zwierząt i wizerunki kobiet. Często cytował w nich dzieła mistrzów sztuki europejskiej. Zajmował się także poezją i tworzeniem unikatowych książek. Laureat wielu nagród m.in. prestiżowej Nagrody im. Jana Cybisa (1992). Mawiał, że jego prawa ręka jest klasycystyczna a lewa romantyczna.

Jadwiga Maziarska (1913–2003) – malarka. Przez rok studiowała prawo na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. W 1933 r. rozpoczęła studia artystyczne w Szkole Malarstwa i Rysunku Alfreda Terleckiego w Krakowie i kontynuowała je w latach 1934–1939 w tutejszej Akademii Sztuk Pięknych. Członkini Grupy Młodych Plastyków (1945) oraz II Grupy Krakowskiej (1957). Od 1946 r. eksperymentowała z użyciem tkanin w malarstwie. Od 1954 r. stosowała dodatek stearyny do farb olejnych. Zapoczątkowane przez nią poszukiwania w zakresie „malarstwa materii” miały na polskim gruncie charakter pionierski. W 2001 r. otrzymała Nagrodę im. Jana Cybisa.

Aldona Mickiewicz (ur. 1959) – malarka. Absolwentka krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie w latach 1979–1984 studiowała w pracowniach prof. Tadeusza Brzozowskiego, prof. Zbyluta Grzywacza oraz prof. Stanisława Rodzińskiego, w której uzyskała dyplom z wyróżnieniem. W latach 80. uczestniczyła w ruchu kultury niezależnej. W 1986 r. przebywała na stypendium artystycznym w Rzymie. W swojej twórczości pozostaje wierna gatunkowi martwej natury z całym jej bagażem symbolicznej narracji.

Kazimierz Mikulski (1918–­1998) – malarz, scenograf, rysownik. Od 1938 r. studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, uczył się w Staatliche Kunstgewerbeschule Krakau. W latach 1945–1946 odbył studia aktorskie w Studiu Dramatycznym przy Starym Teatrze.Występował jako aktor w Podziemnym Teatrze Niezależnym Kantora i później w Teatrze Cricot 2 , którego był współzałożycielem. W 1946 r. został członkiem Grupy Młodych Plastyków, później II Grupy Krakowskiej. W latach 1948–1979 był scenografem i kierownikiem plastycznym krakowskiego Teatru Groteska. W swoim malarstwie pozostawał wierny figuracji w duchu surrealistyczno-lirycznym.

Eugeniusz Mucha (1927–2012) – malarz. W latach 1949–1955 studiował w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. W czasie studiów stosował się do zasad realizmu socjalistycznego. Później inspirował się kulturą ludową, chłopską. Stworzył własną poetykę malarską, na którą składa się zainteresowanie podstawowymi egzystencjalnymi problemami człowieka i prostota środków wyrazu. Opracował bądź wykonał liczne polichromie kościołów. W 2000 r. uhonorowano go Nagrodą im. Witolda Wojtkiewicza, przyznawaną przez krakowski okręg Związku Polskich Artystów Plastyków.

Józef Nowak (ur. 1962) – rzeźbiarz. Absolwent Wydziału Rzeźby na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Członek europejskiej organizacji Sculpture Network, Związku Niemieckich Artystów Plastyków Okręgu Bawarskiego (BBK Bayern) oraz w Związku Polskich Artystów Plastyków Okręgu Krakowskiego. Od 1994 r. mieszka i pracuje w Pöcking oraz w Krakowie. Jego dziełami są m.in. pomnik papieża Jana Pawła II w Hamburgu, rzeźba Olga dla Schanghai Sculpture Park w Chinach, rzeźby ołtarzowe do nowego kościoła w Niepołomicach, pomnik Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli. Swoje prace wystawiał w Polsce i za granicą.

Jerzy Nowosielski (1923-2011) – malarz, rysownik, filozof i teolog prawosławny, współczesny pisarz ikon, autor przedstawień figuralnych, pejzaży, kompozycji abstrakcyjnych. Urodził się w Krakowie, związany był ze środowiskiem skupionym wokół Tadeusza Kantora. W młodości zainspirowany malarstwem ikonowym ale także europejską sztuką nowoczesną. W 1940 r. rozpoczął naukę na Wydziale Malarstwa Dekoracyjnego krakowskiej Kunstgewerbeschule. W 1942 r. na kilka miesięcy wstąpił do Ławry Uniowskiej św. Jana Chrzciciela w Uniowie koło Lwowa. W 1945 r. wstąpił do krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, studia przerwał, dyplom otrzymał eksternistycznie w 1961 r. Przyłączył się do Grupy Młodych Plastyków i wystawiał z nią, a od 1957 r. z II Grupą Krakowską. Brał udział w trzech wystawach sztuki nowoczesnej (Kraków, 1948; Warszawa, 1957, 1959), uczestniczył w konferencji plastyków w Nieborowie. W 1955 r. prezentował obrazy na Wystawie dziewięciu. Od 1947 r. był asystentem Tadeusza Kantora w krakowskiej Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych, po zwolnieniu Kantora złożył wypowiedzenie i na kilka lat wyjechał do Łodzi, kierował Pracownią Projektowania Tkanin w tamtejszej Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych. W 1962 r. wrócił do Krakowa, w Akademii Sztuk Pięknych kierował Pracownią Malarstwa, pracował do 1993 r. Pierwszą wystawę indywidualną otworzył w 1955 r. W 1956 r. reprezentował Polskę na Biennale w Wenecji, następnie w São Paulo. Wystawiał indywidualnie, uczestniczył w prezentacjach
Grupy Krakowskiej licznych wystawach grupowych. Poza Polską wystawiał od 1958 r.
Pierwsze prezentacje zorganizowano w Pradze, Bratysławie i Berlinie. W 1963 r. obrazy Nowosielskiego pokazywano w L ondynie, w 1966 r. i 1980 r. – w Wiedniu, w 1983 r. i 1990 r. – w Paryżu. W Polsce najważniejszewystawy retrospektywne artysty odbyły się w 1993 r. w Poznaniu i w 2003 r. w Warszawie. Jego dzieła znajdują się w najważniejszych kolekcjach państwowych i prywatnych w Polsce, także w licznych zbiorach zagranicznych. Wyróżniony wieloma nagrodami.

Włodzimierz Pawlak (ur. 1957) – malarz, performer, poeta, teoretyk sztuki, pedagog. W latach 1980–1985 studiował w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. W trakcie studiów w 1982 r. wspólnie z Ryszardem Grzybem, Pawłem Kowalewskim, Jarosławem Modzelewskim, Markiem Sobczykiem i Ryszardem Woźniakiem założył grupę artystyczną Gruppa, był uczestnikiem niemal wszystkich jej wystaw i akcji, także współredaktorem pisma Oj dobrze już. Jego prace z 1. połowy lat 80. pozostawały silnie zakorzenione w problematyce społeczno-politycznej, potem powrócił do refleksji teoretycznej, analizy formy, koloru, faktury. Laureat Nagrody im. Jana Cybisa (2017).

Teresa Pągowska (1926–2007) – malarka. Absolwentka Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Poznaniu. W latach 1950–1964 pedagog gdańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych, w latach 1971–1973 – łódzkiej. W 1973 r. rozpoczęła pracę na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w Pracowni Malarstwa i Rysunku. Przedstawicielka szkoły sopockiej i nowej figuracji. W jej twórczości skupionej na ekspresyjnych wartościach barwy głównymi bohaterami były skrótowo potraktowane postaci ludzkie, przede wszystkim kobiece. Laureatka Nagrody im. Jana Cybisa (2001). Związana z grupami Réalités Nouvelles oraz Nouvelle École de Pari.

Maria Pinińska-Bereś (1931–1999) – rzeźbiarka, performerka, autorka instalacji i environment, związana ze środowiskiem artystycznym Krakowa. W latach 1950–1956 studiowała na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W latach 60. z perspektywą męskiego spojrzenia ciekawie zaczęły dialogować prace Marii Pinińskiej-Bereś. W pionierski sposób na gruncie polskim podnosiła ona w swoich obiektach kwestie erotyki kobiecej i uprzedmiotowienia kobiecego ciała w patriarchalnym systemie społecznym. W 1962 r. z Jerzym Beresiem zainicjowała cykliczne wystawy-konkursy Rzeźba Roku, które odbywały się regularnie przez niemal 20 lat. Od 1979 r. była członkinią II Grupy Krakowskiej.

Erna Rosenstein (1913–2004) – malarka, poetka. W latach 1932–1934 studiowała w Wiener Frauenakademie, w latach 1934–1936 – w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Związana ze studencką Grupą Krakowską. Podczas pobytu w Paryżu w 1938 r. zetknęła się z malarstwem surrealistycznym. W 1942 r. po ucieczce z lwowskiego getta ukrywała się w Warszawie i Częstochowie. Po wojnie współtworzyła II Grupę Krakowską.

Jadwiga Sawicka (ur. 1959) – autorka obrazów, fotografii, obiektów, instalacji tekstowych. W latach 1979–1984 studiowała na Wydziale Malarstwa krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w pracowni Jerzego Nowosielskiego. W latach 90. XX w. zaczęła malować części damskiej garderoby, niejednokrotnie opatrzone podpisami z haseł reklamowych, w kolejnych latach tekst stał się autonomiczny w stosunku do figuratywnych obrazów. Przy realizacji instalacji i fotografii artystka współpracuje z Markiem Horwatem. Wykłada w Zakładzie Grafiki Projektowej i Multimediów w Instytucie Sztuk Pięknych Uniwersytetu Rzeszowskiego. W 2013 r. otrzymała Nagrodę im. Jana Cybisa. Laureatka Nagrody im. Katarzyny Kobro za 2015 r.

Jacek Sempoliński (1927–2012) – malarz, rysownik, pedagog, krytyk, eseista. W czasie II wojny światowej uczył się w Warszawie malarstwa w konspiracyjnej szkole im. Konrada Krzyżanowskiego. W 1951 r. ukończył warszawską Akademię Sztuk Pięknych. Był współautorem polichromii na kamienicach Rynku Starego Miasta w Warszawie. Laureat jednej z głównych nagród podczas legendarnej wystawy w Arsenale (1955). Od końca lat 70. w jego obrazach uwidaczniają się, poprzez kolorystykę oraz destrukcję płócien, wątki egzystencjalne. W 1977 r. otrzymał Nagrodę im. Jana Cybisa i Nagrodę im. Kazimierza Ostrowskiego (2004).

Jerzy Skarżyński (1924–2004) – malarz, scenograf teatralny i filmowy, autor ilustracji do książek, pedagog. Absolwent Staatliche Kunstgewerbeschule Krakau. W czasie okupacji związany był z Grupą Młodych Plastyków i Podziemnym Teatrem Niezależnym Tadeusza Kantora. W latach 1946–1949 studiował na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej i Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Był scenografem w Teatrze Groteska w Krakowie. Wykładał w studium scenografii przy krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Wraz z żoną stworzył scenografię i kostiumy m.in do filmów Wojciecha Hasa Lalka i Rękopis znaleziony w Saragossie.

Kajetan Sosnowski (1913–1987) – malarz. W latach 1935–1939 studiował na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Po II wojnie światowej związany z Łodzią, gdzie organizował szkolnictwo artystyczne i łódzki oddział Związku Polskich Artystów Plastyków. Współzałożyciel Grupy 55. Inicjator Biennale Form Przestrzennych w Elblągu. Laureat Nagrody Krytyki im. Cypriana Kamila Norwida (1969). Stworzył koncepcję „obrazów pustych”, w których jednobarwną płaszczyznę zamalowywał farbą rozprowadzoną bezpośrednio dłonią, oraz „obrazy szyte” – monochromatyczne kompozycje z pozszywanych kawałków surowego płótna, w których akcentował związki sztuki z naturą.

Henryk Stażewski (1894–1988) – malarz. W latach 1913–1919 studiował w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych. Pionier awangardy lat 20. i 30. XX w., reprezentant konstruktywizmu, współtwórca nurtu abstrakcji geometrycznej lat 60., 70. i 80. Przejściowo wystawiał z ugrupowaniem Formiści (1922). Wziął też udział w Wystawie Nowej Sztuki w Wilnie w 1923 r. Był członkiem założycielem grupy Blok Kubistów, Konstruktywistów i Suprematystów (1924–1926) oraz ugrupowań, które rozszerzyły założenia programowe Bloku. Należał do Koła Artystów Grafików Reklamowych (1933–1939). Po II wojnie światowej mieszkał i działał w Warszawie. Współtwórca warszawskiej Galerii Foksal.

Jonasz Stern (1904–1988) – malarz, grafik. W latach 1929–1935 studiował w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Był współtwórcą Grupy Krakowskiej. W okresie II wojny światowej mieszkał w lwowskim getcie, wysłany do obozu zagłady w Bełżcu, udało mu się zbiec podczas transportu, uniknął masowego rozstrzelania. Współzałożyciel II Grupy Krakowskiej, był jej wieloletnim prezesem. Wykładał malarstwo w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Uprawiał malarstwo sztalugowe, grafikę, monotypię i serigrafię, przesuwając się w swojej twórczości od form abstrakcyjnych ku organicznym.

Tomasz Tatarczyk (1947–2010) – malarz. Studiował na Politechnice Warszawskiej (1966–1972) i w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1976–1981). Uzyskał dyplom w pracowni Jana Tarasina. W początkowym okresie twórczości łączył malarstwo z elementami przestrzennymi. Ważną inspiracją dla niego była natura. W pierwszych latach XXI w. w jego malarstwie doszedł do głosu wyraźny kontrast między światłem a cieniem. Akcentowanie form poprzez biel i czerń stały się charakterystyczną cechą jego twórczości. Laureat Nagrody im. Jana Cybisa (2009).

Leon Tarasewicz (ur. 1957) –malarz. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Zadebiutował w warszawskiej Galerii Foksal w 1984 r. Szybko odszedł od początkowo uprawianego malarstwa figuratywnego, odrzucił wszelką aluzyjność dzieła, zrezygnował też z nadawania swoim pracom tytułów. Źródłem charakterystycznej formuły jego obrazów, wypełnionych rytmicznie skomponowanymi, powtarzającymi się motywami, jest obserwacja pejzażu. W 1987 r. prezentował swoje prace na Biennale w São Paulo, w 2001 r. reprezentował Polskę na Biennale w Wenecji. Laureat wielu nagród, m.in. Nagrody Fundacji Nowosielskich.

Jan Tarasin (1926–2009) – malarz, grafik, rysownik, fotograf, eseista, pedagog. W 1951 r. ukończył malarstwo w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w pracowni prof. Zbigniewa Pronaszki. W latach 1948–1949 jako student zadebiutował na I Wystawie Sztuki Nowoczesnej w Krakowie. Członek II Grupy Krakowskiej od 1962 r. Rektor warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Podstawową zasadą jego malarstwa jest budowa wielowarstwowych układów przedmiotów oraz szukanie reguł, które nimi rządzą. Laureat Nagrody im. Jana Cybisa (1984).

Jerzy Tchórzewski (1928–1999) – malarz, grafik, poeta. Absolwent krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Związany z II Grupą Krakowską. Debiutował w 1948 r. na I Wystawie Sztuki Nowoczesnej w Krakowie. Wystawiał razem z międzynarodową surrealistyczną grupą Phases. Wziął udział w Ogólnopolskiej Wystawie Młodej Plastyki „Przeciw wojnie, przeciw faszyzmowi” w warszawskim Arsenale w 1955 r., gdzie zdobył nagrodę. Pracował jako pedagog w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W swojej twórczości przeszedł drogę od surrealizmu do bogatych fakturalnie abstrakcyjnych wizji kosmicznych kataklizmów, w latach 80. powrócił do figuracji w tematyce sakralnej. W 1986 r. otrzymał Nagrodę im. Jana Cybisa.

Danuta Urbanowicz (1932–2018) – malarka. W latach 1951–1957 studiowała w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W latach 1959–1962 pracowała przy tworzeniu teatru lalkowego Widzimisię w Nowej Hucie. Od 1961 r. należała do II Grupy Krakowskiej. W latach 1964–2000 pracowała w Katedrze Sztuk Wizualnych krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych na Wydziale Form Przemysłowych. Brała udział m.in. w opracowywaniu zagospodarowania osiedli w Krakowie i Sanoku, projektowaniu polichromii w obiektach sakralnych i świeckich. W swojej sztuce podejmowała wątki czasu i materii.

Zbigniew Warpechowski (ur. 1938) ­– malarz, poeta, performer. Wykonał blisko 320 performansów, które prezentował w wielu krajach świata. Członek II Grupy Krakowskiej od 1985 oraz Black Market od 1986 r. W latach 1956–1962 studiował architekturę na Politechnice Krakowskiej, a w latach 1964–1965 uczył się na Wydziale Form Przemysłowych w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Brał udział w Documenta 8 w Kassel (1987). W swojej twórczości koncentruje się na procesualności, interaktywności i cielesności. W 2009 r. został uhonorowany Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Autor książek z zakresu filozofii sztuki.

Ryszard Winiarski (1936–2006) – malarz, scenograf. Absolwent Politechniki Warszawskiej i Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W latach 1985–1990 był wykładowcą na tej drugiej uczelni i jej prorektorem. W 1966 r. otrzymał nagrodę na Sympozjum Artystów i Naukowców w Puławach. W swojej sztuce przekładał zagadnienia z obszaru nauk ścisłych takich jak statystyka czy teoria gier na język sztuki. Po 1980 r. powstały jego formy przestrzenne – tzw. geometria w stanie napięcia. Miał ok. 50 wystaw indywidualnych, brał udział m.in. w Biennale w São Paulo (1969) i Biennale Konstruktywizmu w Norymberdze (1969 i 1971). W 1995 r. został laureatem Nagrody im. Jana Cybisa.

Rajmund Ziemski (1930–2005)malarz. W latach 1949–1955 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, od 1958 r. prowadził na uczelni Pracownię Malarstwa. Debiutował podczas słynnej Ogólnopolskiej Wystawy Młodej Plastyki „Przeciw wojnie, przeciw faszyzmowi” w warszawskim Arsenale (1955). Pod koniec lat 50. związany z Galerią Krzywe Koło. Tworzył w nurcie sztuki informel. W latach 60. i 90. inspirował się sztuką kaligraficzną Dalekiego Wschodu. W 1979 r. otrzymał Nagrodę im. Jana Cybisa.


Ze względu na wysoką frekwencję wystawa została przedłużona do 10 kwietnia 2024 r.


Opublikowane przez sztukomodnie

Jestem historyczką sztuki, kuratorką i edukatorką muzealną. Historię sztuki ukończyłam na Uniwersytecie Warszawskim pisząc pracę magisterską u prof. Anny Sieradzkiej na temat angielskiej projektantki mody Vivienne Westwood. Od 1996 roku związana jestem z Zamkiem Królewskim w Warszawie, gdzie jako kuratorka przygotowywyałam wystawę „Sztuka widzenia. Nowosielki i inni”, prowadzę autorski cykl spotkań z artyst(k)ami współczesnymi „Klucz w Zamku”, zajęcia muzealne z zakresu historii sztuki, kultury i mody dla młodzieży i dorosłych. Współpracuję także z innymi instytucjami zajmującymi się edukacją artystyczną: Muzeum Narodowym w Warszawie, Służewskim Domem Kultury, Dziecięcą i Młodzieżową Akademią Artystyczną, warszawskimi Uniwersytetami III Wieku. W 2022 roku rozpoczęłam współpracę z „Radiem z Qlturą”. Wcześniej zawodowo związana byłam także z modą jako redaktorka, stylistka i producentka sesji zdjęciowych w takich pismach jak: Avanti, Jestem, Claudia, Moda Top.

Jedna odpowiedź na “Sztuka widzenia. Nowosielski i inni. Archiwum kuratorki

Dodaj komentarz