Zapis wykładu z 18.03.2025 > Śmiech Meduzy
Wykład dla Służewskiego Domu Kultury z cyklu Reinterpretacje świata sztuki
W 1975 roku Hélène Cixous – francuska filozofka, krytyczka i pisarka opublikowała swój słynny esej pod tytułem „Śmiech Meduzy”. Czerpał on z drugiej fali feminizmu, której początki sięgały lat 50. i sam stał się kołem zamachowym kolejnej jego odsłony. W pełnym kulturowych nawiązań poetyckim języku autorka punktowała wielowiekową dyskryminację, jakiej podlegały kobiety: „Przeciwko kobietom popełniono największą zbrodnię: przemocą, podstępem doprowadzono je do tego, że zaczęły nienawidzić kobiet, stały się własnymi wrogami”. Nawoływała do rozbudzenia kobiecej samoświadomości: „Odwróciłyśmy się od naszych ciał, bo nauczono nas wstydliwie nie zwracać na nie uwagi, wpojono głupią pruderię”. Żarliwie zagrzewała do samorealizacji: „wyobraźnia kobiet jest niewyczerpana, jak muzyka, jak malarstwo, jak pisarstwo: twory ich fantazji są niezwykłe.” W swoim „narcystycznym kulcie kobiecości” – jak złośliwie niektórzy badacze opisywali esej – Cixous za tytułową postać obrała sobie mitologiczną Meduzę. Zgwałcona przez Posejdona i ukarana przez Atenę przemianą w śmiercionośnego potwora stała się kluczem do rozrachunku z tradycyjną patriarchalną narracją. Wystarczy spojrzeć w twarz Meduzy, by zrozumieć, że: „od tego się nie umiera.” – pisała Cixous – „Ona jest piękna i śmieje się.” Podczas kolejnego spotkania z cyklu „Reinterpretacje świata sztuki”, przyglądając się wizerunkom Meduzy od starożytności po współczesność, będziemy mieli okazję sami się o tym przekonać.
O cyklu:
„Reinterpretacje świata sztuki”, to cykl spotkań poświęcony hybrydom i fantastycznym istotom, które od starożytności po współczesność zapełniają historie mówione, spisane i przedstawiane w sztukach plastycznych. W myśl narracji wskazujących nadejście końca antropocenu bohaterami cyklu staną się nie ludzie, lecz jednorożce, syreny, wilkołaki, a nawet pająki. Przyglądając się dziełom sztuki dawnej i współczesnej odkryjemy, jak rodziły się mity im poświęcone, czego były symbolami i wreszcie jak odczytywane są dzisiaj.
Okładka: Cindy Sherman, Untitled #282, 1993
Spotkanie tłumaczone na Polski Język Migowy.
sztukomodnie 