Lśniące atłasy królewskiej pościeli, sztuczny kanarek w złotej klatce, malarskie historie biblijnych heroin – wnętrza historycznych muzeów tchną familijnym odpoczynkiem. Z martwych przedmiotów, które osładzały życie dawnym mieszkańcom, czas starł wszelkie ich smutki i radości. W dzisiejszym świecie, świecie pełnym stresu, te spokojne miejsca staja się dla zwiedzających oaza relaksu, ale przecież w każdym zamku spotkać można upiora lub zjawę.
Weronika AP Anny Baumgart stoi przy pustym łóżku. Postać zakrywa twarz opatrunkiem, przed czymś ucieka. Jej monochromatyczna sylwetka i niespokojna dynamika rzeźbiarskiego ciała zupełnie nie pasują do Królewskich Apartamentów. Kobieta nie przyśniła się śpiącemu tu niegdyś władcy. To świadek zamachu w londyńskim metrze z 2005 roku – ambasadorka ofiar przemocy, zbrojnego terroru i gwałtów. „Wykrojona” z prasowej fotografii jest dziwnie realistyczna w kontekście muzealnej przestrzeni pełnej złota.
Nieco dalej w Sali Gwardii Konnej Koronnej uczucie niepokoju może wzbudzić kolejna praca artystki. Mur to odtworzone przez Baumgart w trójwymiarze czarno-białe zdjęcie z 1961 roku.
Przedstawia ono mieszkańców Berlina Wschodniego, którzy opuszczają domy przed zamknięciem za berlińskim murem. Sylwetki uciekinierów gną się pod ciężarem spakowanych w pośpiechu walizek i tobołków.
Z marmurowej półkolumny chłodnym okiem zerka na nich popiersie Aleksandra Wielkiego. Metaforyczne zestawienie figury władcy i bezimiennych ofiar historii to powtarzający się bezduszny schemat wielu politycznych procesów i transformacji.
Czym w królewskiej rezydencji stają się obiekty Anny Baumgart? Stworzone przez artystkę w 2008 roku pod wspólnym tytułem Hipoteza skradzionego obrazu – są prowokacją, kuratorskim chwytem? Wstrząsają, a może jednak wspierają? Wizualizacje lęków nie zawsze przecież straszą. W procesie psychoterapii potrafią także pobudzić do działania.
Anna Baumgart (ur. 1966) – artystka postkonceptualna, reżyserka i scenografka. Doktora sztuki. Wielokrotna stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jej prace filmowe, performatywne i rzeźbiarskie były prezentowane na wielu wystawach, m.in. w Brooklyn Museum of Art, Jewish Museum w Nowym Jorku, Neuer Berliner Kunstverein w Berlinie, KW Institute for Contemporary Art w Berlinie, Museum on the Seam w Jerozolimie, Casino Luxembourg w Luksemburgu, CCA w Moskwie, Rydze, Tallinie, Narodowej Galerii Sztuki Zachęta i Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Polin w Warszawie, Muzeum Narodowym w Warszawie oraz na festiwalach sztuki wideo i dokumentu, m.in. Videobrasil w São Paulo, Videonale w Bonn, Monstrainvideo w Milano, European Media Art Festival Osnabrück, Nowe Horyzonty, Watch Docs. Projekt „Zdobywcy Słońca” (2012) został zaproszony na Manifesta 10, ale z powodu inwazji Putina na Ukrainę artystka w ramach protestu odrzuciła zaproszenie. Film „Świeże wiśnie” (2010) otrzymał nagrodę publiczności dla najlepszego filmu wideo na festiwalu Loop w Barcelonie. Jej prace znajdują się w licznych polskich i międzynarodowych kolekcjach, m.in. Hauser & Wirth, FRAC Poitou-Charentes, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Górnośląskie Muzeum w Bytomiu, Parlament Europejski w Strasburgu, Muzeum Narodowe w Warszawie, NOMUS Nowe Muzeum Sztuki w Gdańsku, Galeria Arsenał w Białymstoku. W latach 2000–2006 prowadziła kawiarnię Baumgart w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, która była projektem artystyczno-aktywistycznym i miejscem kultowym na ówczesnej mapie Warszawy.
Anna Baumgart, Weronika AP [Hipoteza skradzionego obrazu], Sypialnia Królewska; Mur [Hipoteza skradzionego obrazu], Sala Gwardii Konnej Koronnej, Zamek Królewski w Warszawie 6.05 – 9.06.2025
Szesnaste już wydarzenie z cyklu > Klucz w Zamku będącego interwencjami sztuki współczesnej w przestrzeni ekspozycyjnej Zamku Królewskiego w Warszawie.
Kuratorka: Monika Przypkowska
Komisarz organizacyjny: Paweł Martosz
Dział Organizacji Wystaw: Robert Gruszka, Piotr Kubiak, Rafał Mroczek, Kamil Nowiński,
Krzysztof Nowiński, Franciszek Wolf, Dariusz Zgiet
Dział Promocji i Komunikacji: Anna Buczyńska, Mateusz Kaczyński, Dorota Parzyszek, Paulina Szwed-Piestrzeniewicz
Dział Konserwacji: Tomasz Buźniak, Maria Szczypek
10 maja 2025 r. , godz. 16.00 – Anna Baumgart. Hipoteza skradzionego obrazu – spotkanie artystki i kuratorki z publicznością, fot. Jan Przypkowski
sztukomodnie 