Rzeźby Anny Barlik (ur. 1985) z cyklu Układanie obiektów: Plac budowy (2023), Wyprowadzka (2023), Rusztowanie (2026), Odbudowa (2026) można odczytywać jako wizualne strategie porządkowania rzeczywistości — delikatne, a zarazem napięte konstrukcje, które materializują ludzką potrzebę równowagi w świecie nadmiaru bodźców, informacji i oczekiwań. Piętrzenie i balansowanie obiektów staje się tu metaforycznym planem zarządzania kryzysowego — próbą zachowania kontroli w sytuacji permanentnej niepewności.
Rzeźby artystki tworzą model utopijnej architektury wewnętrznej, w której jednostka negocjuje pomiędzy własnymi aspiracjami, zobowiązaniami i planami a presją rodziny, pracy i społeczeństwa. To architektura krucha, chwilowa, wymagająca ciągłej uwagi — bliższa psychologicznemu stanowi (nie)równowagi niż stabilnej konstrukcji.
W tym sensie rzeźby Barlik wpisują się w długą tradycję myślenia o architekturze jako projekcji stanu psychicznego jednostki. Od renesansowej wizualizacji miasta idealnego pędzla Piero della Francesca, przez osiemnastowieczne labirynty w grafikach Giovanni Battisty Piranesiego, i ruiny w wedutach Huberta Roberta, architektura staje się narzędziem refleksji nad losem i kondycją człowieka. Tym językiem posługuje się także sztuka współczesna. W twórczości Alberta Giacomettiego klatki i place funkcjonują jako
przestrzenne ekwiwalenty egzystencjalnej samotności. U Louise Bourgeois sfragmentaryzowane, klaustrofobiczne wnętrza ujawniają pamięć traumatyczną. Odbite w lateksowej skórze ściany Heidi Bucher dokumentują przemijanie. Negatywowe odlewy realnych przestrzeni w twórczości Rachel Whiteread czy te zrekonstruowane z przezroczystych tkanin przez Do Ho Suh stają się nośnikami emocji, pamięci i tożsamości, pozwalają wejść w świat pełen osobistych historii. Podobnie należy interpretować rzeźby Anny Barlik. To intymne modele równoważenia rzeczywistości, w których chwiejność, tymczasowość i napięcie strukturalne stają się adekwatną metaforą
kondycji psychicznej artystki funkcjonującej w polu sprzecznych oczekiwań, nadmiaru bodźców i permanentnej konieczności negocjacji.
Podobny rodzaj narracji odnaleźć można w wedutach Canaletta (Bernarda Bellotta) (1722 –1780). Na pierwszy rzut oka są to jedynie realistyczne widoki Warszawy, w rzeczywistości obrazy odnoszą się zarówno do programu władzy i prestiżu ostatniego króla Rzeczypospolitej, Stanisława Augusta, jak i do prywatnych strategii samego artysty – jego pozycji zawodowej, relacji rodzinnych i planów na przyszłość. Zestawienie rzeźb Anny Barlik z ich historycznym kontekstem pozwala spojrzeć na architektoniczną ikonografię jako narzędzie opowiadania o człowieku — ludzkiej potrzebie kontroli, harmonii, stabilności i sensu. Zarówno XVIII wieczne wizje miasta, jak i współczesne, balansujące konstrukcje rzeźbiarskie ujawniają, że porządkowanie świata zewnętrznego
jest zawsze odbiciem wewnętrznych napięć i pragnień.
Anna Barlik Strategie organizacji; Sala Canaletta, Zamek Królewski w Warszawie, 17 marca – 26 kwietnia 2026 r.
21 marca 2026 r. , godz. 15.00 – spotkanie artystki Anny Barlik i kuratorki Moniki Przypkowskiej z publicznością, fot. Jan Przypkowski
Osiemnaste wydarzenie z cyklu > Klucz w Zamku będącego interwencjami sztuki współczesnej w przestrzeni ekspozycyjnej Zamku Królewskiego w Warszawie.
Anna Barlik (ur. 1985 w Warszawie) jest artystką wizualną, której twórczość koncentruje się na rzeźbie, instalacjach site-specific i rysunku. Jej praktyka opiera się na badaniu relacji między człowiekiem, formą i przestrzenią – fizyczną oraz percepcyjną. W realizacjach wykorzystuje proste struktury geometryczne, linię, kolor i rytm, najczęściej
pracując ze stalą malowaną proszkowo. Studiowała na ASP w Łodzi i Warszawie, gdzie w 2017 roku uzyskała stopień doktora, a w 2025 roku habilitację. Pracuje jako profesor w Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych w Warszawie. Jej prace były prezentowane w Polsce i za granicą, m.in. w Pawilonie Polskim na Biennale Architektury w Wenecji oraz w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki
Kuratorka Monika Przypkowska
Komisarz organizacyjny Paweł Martosz
Dział Organizacji Wystaw: Robert Gruszka, Piotr Kubiak, Rafał Mroczek, Kamil Nowiński, Krzysztof Nowiński Franciszek, Wolf, Dariusz Zgiet
Dział Promocji i Komunikacji: Anna Buczyńska, Bartosz Kolczykiewicz,, Mikołaj Krupa,, Weronika Kuryło, Szymon Majecherowicz, Dorota, Parzyszek, Dorota Piskorska, Paulina
Szwed-Piestrzeniewicz, Anna Żak
Dział Konserwacji: Tomasz Buźniak, Maria Szczypek
N okładce publikacja: Anna Barlik oraz Monika Przypkowska/Sztukomodnie kuratorka cyklu „Klucz w Zamku” , 21.03.2026, fot. Jan Przypkowski
sztukomodnie 